Ouwe cacao

Door Annemarie

Doe mij een vleug cacao, een buslading Japanners, de geur van ranzige olie en ik zit weer op de fiets naar de middelbare school. Aan de ene kant van de weg wordt de Zaanstreek op een romantische manier tentoongesteld, schattige groene huisjes met van die leuke bruggetjes en een poes in het raam, heel fotogeniek en een grote toeristentrekker. Aan de andere kant van de weg is de fabriek van de Duyvis die op slechte dagen een wolk afgewerkte olie uitbraakt, niet zo’n flard die even de neus kriebelt maar een grote allesomvattende, misselijkmakende walviswolk die je opslokt. En dan moet de schooldag nog beginnen.

De Zaanstreek staat vol met fabrieken, meest in de voedingsindustrie, het is zeg maar de voedselbank van Nederland, en dat al vele generaties. Soep, koek, meel, cacao, mosterd, macaroni, rijst, frisdrank, mayonaise, noten, iedereen heeft wel iets Zaans in de keukenkastjes staan. Die fabrieken staan niet keurig bij elkaar in een afgeschermd industriewijkje maar gewoon midden tussen de huizen. Of de huizen staan tussen de fabrieken, net hoe je het bekijkt natuurlijk. Altijd al zo geweest, een eeuwenlang verhaal dat ooit begon met een rivier, een paar molens en veel hardwerkende mensen.

En al eeuwenlang zorgt die bedrijvigheid voor geuren. Of geuroverlast. Of stank, soms. Grote geurvlekken bedekken de streek en de mensen die er wonen. Ze hangen over de schoolpleinen, in de achtertuinen, bij de bushalte en vormen één lange afwisselende geurslinger op de route van Zaandam naar de Koog, Zaandijk, Womerveer en Krommenie. Als geurvlaggetjes werden ze geplant in mijn kinderbrein: ruik ik de zetmeel van de Honig dan moet ik ik in de Koog zijn, ruik ik de linoleum dan ben ik bij Krommenie, met mijn neus wist ik waar ik was en hoever ik nog moest.

Laatst was ik weer eens in de Zaanstreek en stond ik voor het stoplicht te wachten, precies het stoplicht bij de spoorovergang waar ik als scholiere zo vaak heb gestaan. En de geur van Cacao de Zaan was er ook weer. De geur die ik ook tegenkom in Santal Majuscule van Serge Lutens. Daar verfijnder en meer voor het lekker gemaakt maar nog wel onmiskenbaar met het rulle en het ietwat bittere van de vleugen cacao uit mijn jeugd. En er zit nog iets in dit parfum dat vroegere tijden voor mij oproept. Ik kan er slecht de vinger opleggen, een retrogevoel, iets ouderwetsch, iets met te warme kamers en dikke gordijnen dichtgetrokken om de zon buiten te sluiten, verstikkend maar ook beschermend en koesterend. Misschien is het de combinatie van sandelhout en roos. Het trekt me aan en het stoot me af, ik kan niet bepalen of ik het graag ruik of juist niet. Maar uiteindelijk heeft het wel geleid tot mijn eerste Serge Lutensaankoop.

Soms kun je je verleden maar beter omarmen.

12 thoughts on “Ouwe cacao

  1. Hi Annemarie! Wat een prachtige beschrijving van het geur-dan wel stanklandschap van de Zaanstreek! Dat is nog eens wat anders dan het houten huisje van een of andere tsaar. Ik zal een zak Duyvis pinda’s nooit meer met dezelfde ogen bekijken (Ik ben van Duyvis en nou hoort ik dat er hier een fuif is..jaja, maar niet in Zaandam). Net als onze onvolprezen Tanja ben je een echte Neus (en woordkunstenares). Het lijkt me een kwelling om met zo’n scherpe neus in de Zaanstreek te moeten wonen.
    Toch blijkt maar weer dat de plaats van je jeugd uiteindelijk geen kwaad kan doen, anders had je Santal Majuscule met die cacaogeur nooit gekocht. Om een of andere reden kan de herinnering aan jeugd en schooltijd niet stuk! Cacao en iets ouderwets, nostalgisch in Santal Majuscule…ik voor mij heb er andere gevoelens bij. Voor de cacao heb ik liever Bornéo 1834, dat is echt een favoriet. Santal Majuscule is me te zoet, en de roos van Lutens bevalt me niet. Ook niet in Sa Majesté La Rose (zurig) en Fille de Berlin (te scherp zepig).

    • Ha Anna,

      Dank je voor je complimenten, ik bloos ervan!

      Tsja, dat huisje van Czaar Peter die heel uit Rusland kwam om boten te leren bouwen, daar grappen we in de familie al decennialang over: wereldberoemd is het maar wij zijn er nog nooit geweest. Zo gaat dat natuurlijk wel vaker met dingen die dichtbij zijn. Ik heb ook vlak bij het Anne Frankhuis gewoond, maarre … nee dus.

      Voor mij is Santal Majuscule niet echt een zoet parfum, terwijl ik iets vaak al snel te zoet vind ruiken. Wellicht dat ik het zoete erin meer ervaar als een aangename zachtheid. En nu heb je het alweer over Bornéo 1834 van dezelfde Serge Lutens, eerst i.v.m. herfstgeuren en nu vanwege de cacao, tijd dat ik die ook eens leer kennen.

      • O wee, heb ik weer doorgezaagd over die Bornéo?
        Hij is ook zoooo geweldig. Net zoals Ambre Sultan, Iris Silver Mist, Gris Clair, A la Nuit, Datura Noir, en nog zo een en ander uit de stal van Lutens. Hoewel ik een doorgewinterde tubéreuse liefhebber ben, zit Tubéreuse Criminelle niet in mijn collectie. Ik ben helemaal weg van de eerste fase, die heerlijke, spannende, benzine-achtige geur…maar al spoedig wordt het een zoete kauwgum op mijn huid.
        Ik sluit me aan bij Bernadette: we willen meer van je lezen!

        • Nee hoor, niks doorzagen, dat noemen we hier lekker beppen ofwel ons enthousiasme betuigen wat mij betreft.

          Je bent duidelijk een echte Lutensfan! Ik ben ze één voor één aan het verkennen, als ik in De Bijenkorf ben even een ommetje langs de Lutenskraam, en ik merk dat het echt geuren met (een meestal stevig) karakter zijn, je vergeet ze niet zomaar en het zijn beslist geen dertien-in-een-dozijn parfums. Vaak moet ik ze meerdere keren ruiken om ze een beetje te leren kennen en me eigen te kunnen maken.

          Tuberoos heeft mij nog niet helemaal voor zich weten te winnen, maar ik heb laatst die van Hiram Green leren kennen – met de prachtige naam Moon Bloom én van Nederlandse bodem – en wie weet gaat het langzamerhand toch wat worden tussen ons, zo ontzettend mooi. Blijkbaar pik jij zoet heel snel op want van Tubéreuse Criminelle kan ik me geen spoortje zoet herinneren. Bij mij bleef ie vooral naar tijgerbalsem ruiken en had ik het idee dat de tuberoos niet echt kon opbloeien. Maar Un Bois Vanille, ook van Lutens, brrrr, ik deinsde letterlijk terug, zo akelig zoet.

          En wat dat ‘meer’ betreft: zou zomaar kunnen!

  2. Hallo Annemarie, nu heb ik dus ook een schrijfster in mijn vriendenkring! Mijn complimenten, hoor. Vind het heel leuk en echt goed zoals je de geuren en stank beschrijft. Graag meer!
    Hartelijke groetjes, Bernadette

    • Hai Bernadette,

      Wat leuk je hier tegen te komen. En dank voor de complimenten en de aanmoediging, wie weet wat er nog in de pen blijkt te zitten. Geeft me meteen de gelegenheid om je te attenderen op de mogelijkheid bericht te krijgen als er een nieuw artikel verschijnt (roze kader rechtsboven).

  3. Ha Annemarie, Wat een ontzettend leuk stukje om te lezen! De herinnering, gekoppeld aan gevoel bij parfum. Ik hóór je stem gewoon dit verhaal vertellen, zo ongelooflijk opmerkzaam en beeldend. Mooi hoor! Ik hoop dat ik nog veel van je mag lezen. PS: Dat smaakt er wel naar om je stem ook echt weer te horen….

    • Hai Ria,

      Ik loop inmiddels alweer met rode koontjes, dank je voor het fijne compliment. En ja, het is bijzonder hoe makkelijk een geur allerlei geheugenlaatjes kan laten openspringen. Heb je zelf vast ook. Denk maar aan die tas met gymspullen van vroeger, de suikerspinnen en oliebollen op de kermis, de koffiewolk van Douwe Egberts als je Utrecht binnentreint of dat pond gehakt dat een weekje vergeten in de boodschappentas doorbracht. Als zo’n geur weer eens je neus in dwarrelt komen de verhalen vanzelf naar boven. En dat van die stem hebben we inmiddels geregeld …

  4. ha Annemarie! ik wou dat Tubéreuse Criminelle zich op mijn huid ook zo wild gedroeg! Het is echt waar, al geloven sommigen (o.a. Luca Turin) het niet: de huid maakt verschil, kan zelfs groot verschil zijn. Ook al zo grappig: hoewel ik meer van groene, bittere geuren houd, kunnen zoete me ook wel bekoren. Maar in sommige Lutensgeuren zit een zoetje waar ik op afknap. (is het de honing? of die gedroogde vruchten?) Maar zie! Un Bois Vanille vind ik interessant. Die zou ik best eens willen kopen. De drydown is op mijn huid overigens verrassend fris.
    Spannend, al die ervaringen bij de Lutens kraam…

    • Laatst was ik op een geurevenement waar ik de kans kreeg eenzelfde rozenparfum op verschillende mensen te ruiken. Zelfde fles, zelfde tijd, locatie en omstandigheden, zelfde neus, alleen de armen verschilden. Bij de één was er iets rokerig, bij de ander waren er kleine groene voorjaarsknopjes, bij weer een ander eigenlijk alleen roos, de verschillen waren opmerkelijk. Dus ja, de huid maakt uit. Later bedacht ik me hoe grappig het is waar parfumliefde je al niet brengt: sta je zomaar op een avond vol overgave aan de armen van wildvreemden te snuffelen.

      • Zie je wel dat we gelijk hebben, de huid maakt verschil. Je moet er even voor snuffelen, maar dan weet je het ook! inderdaad enigszins absurd, maar dat zie je later pas. Je hebt ook veel bekijks als je op de roltrap van de Bijenkorf of in de tram met een bedachtzaam gezicht en vol overgave aan je eigen pols zit te snuffen. Normale mensen snappen zoiets niet, maar wij grenouilles herkennen dat meteen..

        • Haha, ja ik herken dat zeker! Of als ik op straat nog even een strookje uit mijn tas haal om aan te ruiken …..

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>